Готовая презентация · 6 слайдов
Операциялык системалар жөнүндө жалпы маалымат
Слайды и пояснения открыты без входа. Для скачивания PDF или PowerPoint понадобится войти.
Смотреть слайды
План презентации
2. Операциялык система деген эмне?
ОС жабдыктардын ресурстарын башкарат жана программалардын иштешине шарт түзөт. • Жабдык: процессор, эс тутум, диск. • ОС: Windows, macOS, GNU/Linux. • Колдонмо: браузер, редактор, оюн. Колдонмо белгилүү тапшырманы аткарат; ОС анын ишин камсыздайт. Колдонмо — Браузер Колдонмо — Тексттик редактор Ортомчу — ОС Ресурс — Процессор Ресурс — Эс тутум Ресурс — Диск
Операциялык система, кыскартып ОС, аппараттык ресурстарды башкарат жана колдонмолорго кызматтарды берет. Браузер, тексттик редактор жана оюн — колдонмо программалар. Ал эми процессор, оперативдик эс тутум жана диск — жабдыктар. ОС бул эки тараптын ортосунда иштөөгө шарт түзөт.
3. ОСтин негизги милдеттери
• Процесстер — программалардын аткарылышын уюштуруу. • Эс тутум — иштеп жаткан программаларга орун бөлүү. • Файлдар — маалыматты сактоо жана табуу. • Түзмөктөр — жабдыктар менен байланышуу. • Коопсуздук — кирүү укуктарын көзөмөлдөө. • Интерфейс — колдонуучу менен өз ара аракеттенүү.
ОСтин милдеттери өз ара байланыштуу. Мисалы, сүрөттү ачканда система файлды сактагычтан окуйт, программага эс тутум бөлөт, процессордун ишин пландайт жана натыйжаны экранга чыгарат. Ошол эле учурда колдонуучунун файлга кирүү укугун текшериши мүмкүн.
4. ОС кандай бөлүктөрдөн турат?
Ядро — негизги ресурстарды башкарган өзөк. Драйверлер — жабдыктар менен иштешүүчү программалар. Системалык кызматтар — тармак, басып чыгаруу жана башка иштер. Интерфейс — терезелер, менюлар же буйрук сабы. Бөлүк — Интерфейс Бөлүк — Колдонмолор жана кызматтар Бөлүк — Ядро Бөлүк — Драйверлер Бөлүк — Жабдыктар
Ядро — операциялык системанын борбордук бөлүгү. Ал процессор, эс тутум жана түзмөктөр сыяктуу негизги ресурстарды башкарат. Колдонмолор анын кызматтарына системалык чакыруулар аркылуу кайрылат. Драйвер белгилүү бир жабдык менен иштөөгө жардам берет. Графикалык чөйрө же буйрук сабы колдонуучунун система менен иштешин камсыздайт. Ар башка ОСте бул бөлүктөрдүн түзүлүшү айырмаланышы мүмкүн.
5. Бир убакта бир нече программа кантип иштейт?
Процесс — аткарылып жаткан программа. ОС: • процессордун убактысын бөлүштүрөт; • процесстерге оперативдик эс тутум бөлөт; • алардын иштешин жана обочолонушун көзөмөлдөйт. Көп тапшырмалуулук бир нече колдонмо менен катар иштөөгө мүмкүндүк берет. Тилке — Процессор убактысы Аймак — Оперативдик эс тутум Эскертүү — Шарттуу мисал
Программа — сактагычтагы көрсөтмөлөрдүн жыйындысы, ал эми процесс — аткарылып жаткан программанын экземпляры. Бир колдонмо бир нече процесс түзүшү мүмкүн. Пландоочу процессордун убактысын процесстерге бөлүштүрөт. Бир өзөктө иштер тез кезектешет, көп өзөктүү процессордо айрым иштер чындап параллелдүү аткарылат. ОС ар бир процесске эс тутум бөлүп, алардын бири-бирине тоскоол болушун чектейт.
6. Файлдар жана маалыматты сактоо
Файл — аталышы бар маалымат бирдиги. Папка — файлдарды иреттөө каражаты. Файлдык система — сактагычтагы маалыматты уюштуруу эрежелери. Оперативдик эс тутум: учурдагы иш үчүн. SSD/HDD: узак мөөнөттүү сактоо үчүн. Объект — SSD/HDD Объект — Оперативдик эс тутум Аракет — Окуу Аракет — Сактоо
Оперативдик эс тутум программалар иштеп жатканда керек; анын мазмуну кадимки шартта электр өчкөндө жоголот. SSD же башка сактагыч файлдарды узак мөөнөткө сактайт. Файлдык система маалыматтын жайгашуусун, аттарын жана метадайындарын уюштурат. Документти түзөтүүдө өзгөрүүлөр эс тутумда болушу мүмкүн, ошондуктан сактоо же автоматтык сактоо маанилүү.